» » » » » » » » Aztek uygarlığı hakkında merak edilenler

Aztek Uygarlığı
Aztek Uygarlığı hakkında merak edilenler
Aztek uygarlığı 14 ve 16. yy arasında Meksika’nın kuzeyinde kurulmuş bir uygarlıktır. Aslında Aztek kelimesini buraya sonradan gelen batılı devletler kullanmıştır. Onlar ise kendilerine Meksikalı diyorlardı. Meksika’nın kuzeyinde büyük ve merkezi bir güç olarak meydana çıkan Aztek uygarlığı, oldukça gelişmiş bir sosyal, ticari, politik ve dini organizasyon kurmuş, bu bölgede yer alan diğer şehir devletlerini de hakimiyetleri altına almıştır.

Aztekler ne zaman kuruldu ve dini inanışları nasıldı


Aztekler
Aztek Uygarlığı
Texoco gölü üzerinde kurulmuş olan başkentleri Tenochtitlan şehrinde kanallar inşa etmiş, kano ile ulaşımlarını sağladıkları için de İspanyollar buraya Yeni Dünyanın Venedik’i adını vermişlerdir. En gelişmiş dönemlerinde yaklaşık 200.000 kişiye başkentlik yapan bu şehirde büyük bir saray ve büyük bir tapınak bulunmaktaydı. Günümüzde Meksika’nın başkenti olan Mexico şehri de aynı alanda kuruludur. Ancak Texeco gölü zamanla kuruduğu için kanallardan geriye bir şey kalmamıştır.

Aztekler oldukça zengin bir mitolojik inanışa sahiptirler. Uygarlıklarının temelinde Tanrıları çok önemli bir yer tutar. Pek çok Tanrı ve Tanrıçaya inanan Aztekler kurmuş oldukları şehirlerde bu Tanrılar için büyük piramitler yapmışlardır. Bu büyük piramitler Azteklerin mimari olarak ne kadar gelişmiş bir medeniyet olduğunu da göstermektedir. Savaş tanrıları Huitzilopochtli ve yağmur, güneş tanrıları Tlaloc en önemli iki tanrıdır. Ayrıca bilgi tanrısı Quetzalcoatl da öne çıkan diğer tanrılarındandır. Bildikleri ve öğrendikleri her şeyi Quetzalcoatl ‘a borçlu olduklarını düşünürlerdi.

Azteklerle beraber anılan insan kurban etme törenlerinde ise daha çok savaşlarda esir edilen insanlar tanrılar adına kurban edilirdi. Kurbanlardan akıtılan kanların iyi tanrılara kötü tanrılarla savaşabilmeleri için güç verdiğine inanırlardı. Ayrıca dini bir ritüel olarak da kurban edilen kişilerin etleri halk tarafından yenirdi. Bu ayinlerde yılda ortalama 20.000 kişi kurban edilmekteydi.

Azteklerin kökeni


Azteklerin kökeni kesin olarak bilinmemektedir. Ancak sahip oldukları bir takım gelenekleri incelendiğinde bunların kuzey Meksika’da yaşayan, avcı toplayıcı kabilelerin geleneklerine benzediği hatta aynı olduğu görülmektedir. Dolayısı ile kuzey Meksika’dan başkentleri Tenochtitlan’a göç ettikleri düşünülmektedir.

Aztekler ve Mayalar


Aztekler ve Mayalar
Aztekler ve Mayalar
Aztekler ve Mayalar’ın aynı uygarlık olduğu insanların çoğunun düştüğü büyük bir yanılgıdır. Oysa iki uyarlık arasında tam 4.000 yıl fark bulunmaktadır. Maya uygarlığı yaklaşık olarak M.Ö. 2.600 yıllarında başlamış, Aztek uygarlığı ise M.S. 14. yüzyılda ortaya çıkmıştır. Ancak Aztek uygarlığının, Maya uygarlığından izler taşıdığı da kabul edilmektedir. Her iki uygarlıkta Meksika’da ortaya çıkmıştır ve Maya uygarlığının son yıllarında Aztek uygarlığının ortaya çıktığını düşünürsek aynı takvimlerin kullanılması, iki kültürde de demir madeninin hiçbir zaman kullanılmaması hatta her iki kültürde de top aynama geleneğinin bulunması gibi ortak noktaların olması gayet doğaldır.

Azteklerin yıkılışı


Azteklerin yıkılışının ana sebebi Hernan Cortes önderliğindeki İspanyol yağmacılar değil, Avrupa’dan gelen bu insanların Aztek halkına bulaştırmış olduğu hastalıklardır. Bu salgınlar nedeni ile nüfusu oldukça azalan Aztekler, bölgelerinde yaşayan ve kendilerine düşmanlık besleyen diğer toplulukların İspanyol komutan Hernan Cortes ile işbirliği yapması sonucu 1.519 yılında kuşatıldı. İki yıl süren kuşatmanın sonucunda 1.421 yılında Aztek uygarlığı tarihin derin sayfalarında yerini aldı.

Aztekler ve İspanyollar
Aztekler ve İspanyollar

Aztek uygarlığının ilginç ve bilinmeyen özellikleri 



  • Aztek uygarlığının başında kendilerine Tlatoni denilen krallar bulunurdu. Bu krallardan Montezuma döneminde Aztek Uygarlığı en parlak dönemini yaşamıştır. 
  • Aztek Uygarlığı’nda çocukların okula gönderilmesi aileler için yasal bir zorunluluktu. Eğitim hayatı sosyal statüye göre üç farklı segmente ayrılmıştı. Calmecac adı verilen okullarda zengin ailelerin çocukları tarih, astronomi, sanat ve politika gibi alanlarda eğitim görürlerdi. Cuicacalli ise fakir ailelerin erkek çocuklarının savaş sanatları ile ilgili eğitim aldığı okula denilirdi. Kız çocukları ise bu iki okuldan farklı bir okulda yemek ve ev işleri hakkında eğitim alırlardı.
  • Aztek kanunlarına göre hırsızlık en büyük suçtu. Hırsızlar, zina yapanlar, savaş tutsakları ve diğer idamlık mahkumlar toplu olarak tanrıları Tüylü Yılan’a kurban edilirlerdi. 
  • Aztek erkeklerin birden fazla kadınla evlenebilmesi kanunen mümkündü. Erkeğin ilk eşi diğer eşlerinden üstün sayılırdı. Boşanma yasal bir kavramdı ancak kadınların boşanma hakkı yoktu. 
  • Mezarlık diye bir kavram Azteklerde mevcut değildi. Ölülerini ölen kişiye ait olan köpekleri ile beraber evlerinin altına gömerlerdi. 
  • Onca ileri bilgi ve medeniyetlerine rağmen Aztekler tekerliği hiç keşfetmemiş ve kullanmamışlardır. 
  • Demir madeni de Aztek uygarlığında hiçbir zaman kullanılmamıştır. 
  • Aztek mirası günümüzde Meksikalılar tarafından sahiplenilmiştir. Kendilerini Aztek uygarlığının torunları sayan Meksika’da bugün halen birçok Aztek sembolü kullanılmaktadır. Örneğin Meksika bayrağında ağzında yılan bulunan kartal tasviri başkent Tenochtitlan şehrinin kuruluşu ile ilgilidir.

YAZAR @lternatif

«
Sonraki
Sonraki Kayıt
»
Previous
Önceki Kayıt

Hiç yorum yok:

YORUMLAYINIZ